1 : عَنْ اَبِی هُرَیْرَةَ رضی الله عنه قَالَ قَالَ رَسُوْلُ الله ( ص ) مَنْ اٰتَاهُ اللهُ مَالاً فَلَمْ یُئَودَ زَکٰوتَه مُثِلَ لَه ، مَالُه ، یَوْمَ الْقِیٰمَةِ شُجَاعًا اَقرَعَ لَه ، زَبِیْبَتَانِ یُطَوَّقُه ، یَوْمَ الْقِیٰمَةِ ثُمَّ یَاخُذُ بِلِهْزِمَتَیْهِ یَعْنِی شِدْقَیْهِ ثْمَّ یَقُوْلُ اَنَا مَالٰکَ اَنَا کَنْزُکَ ثُمَّ تَلَا ( وَ لَا یَحْسَبَنَّ الَّذِیْنَ یَبْخَلُوْنَ ... ) ( رواه البخاری کذافی المشکٰوة و قدروی من مسند ثوبان و ابن مسعود و ابن عمر بمعناه فی الترغیب )

1 : ابوهریره ( رض ) می فرماید که رسول اکرم ( ص ) ارشاد فرمودند : هر شخصی که الله جل جلاله به او مال داده باشد و او زکات آنرا ادا نکند ، آن مال در روز قیامت به چنان ماری تبدیل میشود ، که کچل است و بر چشم های او دو نقطه ی سیاه می باشد سپس آن مار در گردن او مانند طوق انداخته میشود ، بعداً هر دو فَک او را گرفته و می گوید : من مال تو هستم ، من خزانه ی تو هستم ، بعد از آن رسول الله ( ص ) ( در تأیید این ) آیه ( وَ لَا یَحْسَبَنَّ الَّذِیْنَ یَبْخَلُوْنَ ... ) را تلاوت فرمودند .

توضیح : این آیه ی مبارکه با ترجمه در شماره 3 فصل دوم گذشته است . یک صفت آن مار شجاع گفته شد . بعضی علما از آن ، مار نر را مراد گرفته اند . بعضی گفته اند  که ، شجاع به همان ماری گفته می شود که بر دُم خود راست ایستاده و مقابله کند ( فتح الباری ) و صفت دوم مار این بود که کچل است و کچل به این خاطر گفته شد ، که آن مار خیلی زهر دارد و به سبب شدّت زهر ، موهای سرش می ریزد و صفت سوم آن مار را چنین بیان فرمودند : " بر چشم های آن دو نقطه ی سیاه می باشد " ، بودن دو نقطه ی سیاه هم علامت زیادی زهر است . عمر این نوع مار هم زیاد است و بعضی علما به جای دو نقطه ، ترجمه ی آن را کف دو گوشه ی دهان مار بیان کرده اند که از کثرت زهر پیدا می شود . و بعضی از علما گفته اند ، آن دو دندانی است که از دو طرف دهانش آویزان هستند . ( فتح الباری )

در این حدیث پاک در صورت ندادن زکات ، مال تبدیل به مار شده و مانند طوقی بر گردن او انداخته می شود و در حدیث قبلی گرم شدن بر آتش و داغ دادن ، گذشته است و این هر دو نوع عذاب در دو آیه ی قرآن مجید هم آمده اند و هر دو آیات در ذیل آیات فصل دوم گذشته اند . در هر دو نوع عذاب اشکالی وجود ندارد ممکن است بر حسب اوقات مختلف فرق کند و یا بر حسب اختلاف انواع مال و بر حسب افراد مختلف این هر دو نوع عذاب می توانند جمع شوند . حضرت شاه ولی الله در " حجة الله البالغه  " می فرمایند : رابطه ی بین مار و دنبال کردن او و گرم شدن قطعات و داغ داده شدن ، به این خاطر است که اگر انسان با مال به طور کلی محبت داشته باشد و با جزئیات آن محبت نداشته باشد ، این مال او تنها یک چیز ، یعنی مار شده و به دنبال او می افتد . و کسی که با جزئیات مال محبت دارد و درهم و دینار را حساب کرده ، نگه میدارد و هر چه بدست می آورد آنرا تبدیل به درهم و دینار کرده و جمع کند مال او تبدیل به سنگ شده و بوسیله آن داغ کرده می شود .

در حدیثی است ، هر کس بعد از خود خزانه ی را بگذارد ، آن مال در روز قیامت به شکل یک مار کچل دو نقطه دار شده و دنبال شخص می افتد . او وحشت زده ، می گوید : تو چه بلایی هستی ؟ او می گوید من همان خزانه ی تو هستم که تو آن را بعد از خود گذاشته و آمدی . آن مار اوّل ، دست های او را می خورد و سپس تمام بدن او را می خورد . ( ترغیب ) در عذاب های قیامت به کثرت این چیزها به وقوع می پیوندد ، هر شخصی که به سبب عذابی ریزه ریزه و قطعه قطعه شود دوباره برای مسلّط شدن عذاب بر او ، به حالت اوّل خود برگشته و همان عذاب تکرار می شود .  

2 : عَنْ عَبْدِاللهِ بْنِ مَسْعُوْد ( رض ) قَالَ مَنْ کَسَبَ طَیِبًا خَبَّثَه ، مَنْعُ الزَّکٰوةِ وَ مَنْ کَسَبَ خَبِیْثًا لَمْ تُطیِبْهُ الزَّکٰوة ، ( رواه الطبرانی فی الکبیر موقوفًا باسناد منقطع کذافی الترغیب )

حضرت عبدالله بن مسعود ( رض ) می فرمایند : هر شخصی که مال پاک ( حلال ) کسب کند ، ادا نکردن زکات ، این مال را ناپاک می کند و آن شخصی که مال حرام کسب می کند ، ادا کردن زکات ، آن را پاک نمی کند .

توضیح : چقدر وعید سختی است آن مالی را که با زحمت زیاد و جانفشانی کسب کرد و اهتمام حلال و حرام آن را نموده به سبب اندکی بُخْل ، یعنی اهتمام نکردن ادای زکات آن ، تمام آن مال نزد الله جل جلاله ناپاک می شود . در حدیثی ارشاد رسول الله ( ص ) وارد شده است ، هر شخصی که از راه حرام مال کسب کند ، سپس آنرا صدقه کند در این برای او هیچ ثوابی نیست و وَبال آن بر سر او می باشد . ( ترغیب ) یعنی عذاب کسب حرام برای او باقی می ماند و از آن صدقه هیچ ثوابی هم به او نمی رسد .

منبع مطلب : کتاب فضائل صدقات